GEBOUWEN NAAR BOUWJAAR

DATALAGEN

DATALAGEN

Met behulp van de knoppen kunnen verschillende datalagen in- en uitgeschakeld worden.

VISUALISATIES

VISUALISATIES

Met behulp van de knoppen kunnen specifieke datavisualisaties in- en uitgeschakeld worden.

TOELICHTING

TOELICHTING | EEN BEKNOPTE HISTORIE VAN DE BEBOUWDE OMGEVING VAN ROTTERDAM

Het verhaal van de ruimtelijke ontwikkeling van de stad Rotterdam is zonder twijfel een bijzonder verhaal. Wat rond 1270 begon als vissersdorpje aan de Rotte is uitgegroeid tot een van de belangrijkste havensteden ter wereld. Het hart van deze historie is te vinden in 1940: het jaar dat het centrum van Rotterdam voor een groot deel met de grond gelijk werd gemaakt. Grote delen van het centrum moesten herbouwd worden en deze wederopbouw heeft in belangrijke mate bijgedragen aan het Rotterdam, zoals wij dat vandaag kennen. Het verhaal van Rotterdam is echter meer dan een verhaal van bommen en wederopbouw. Deze kaart laat zien hoe de stad door de geschiedenis heen is vormgegeven door de verschillende bouwlagen te visualiseren. Alle gebouwen in de stad zijn geordend naar bouwjaar en al deze periodes vertellen hun eigen verhaal.

De eerste expansie van Rotterdam begon zo rond het midden van de zestiende eeuw toen de stad een relatief grote groeiperiode meemaakte. Rond 1600 kende de stad zo’n 13.000 inwoners. Bovendien werden rond deze tijd ook de eerste havens aangelegd, zoals de Nieuwe Haven, het Haringvliet, de Leuvehaven, de Wijnhaven en de Scheepmakershaven. Deze periode zien we voornamelijk terug in de zogenoemde stadsdriehoek: een verwijzing naar de historische driehoekige vorm van de stad Rotterdam, die werd begrensd door de Coolsingel en de Schiedamsedijk in het westen, de Goudsesingel in het noordoosten en de Nieuwe Maas in het zuiden. Resterende gebouwen uit deze periode zijn in de kaart aangegeven met rood.

De tweede stadsuitbreiding werd ingegeven door de aanleg van de Nieuwe Waterweg in 1872 en de aanleg van spoorverbindingen met Utrecht, Amsterdam en Antwerpen. Kleine omliggende gemeenten, zoals Delfshaven en Feijenoord werden opgeslokt door de uitbreidende stad. De stad groeide verschillende richtingen op: in het westen richting de wijken Cool en het Oude Westen en in het noorden richting het Oude Noorden en Crooswijk. Deze ontwikkelingen zijn in de kaart zichtbaar als de blauwe gebouwen.

Aan het begin van de twintigste eeuw kende Rotterdam opnieuw een grote bevolkingsgroei. Er werd met name gebouwd op de Noord- en Zuidoever en ongebouwd gebleven gebieden werden zoveel mogelijk verstedelijkt. De groene tuindorpen, Heijplaat en Vreewijk, vormen hierop een uitzondering. Vanaf 1918 werden ook de wijken Spangen en Tussendijken gerealiseerd en in de jaren ’30 werd er ook voor het eerst in de polder Blijdorp gebouwd. In de kaart worden deze ontwikkelingen vertegenwoordigd door de paarse gebouwen.

1940 vormt een keerpunt in de historie van Rotterdam, vanwege het bombardement dat grote delen van het historische centrum verwoestte. In 1941 werd direct begonnen met de wederopbouw van het centrum, maar pas in 1946 kwam dit proces echt op stoom met de ingang van het zogenoemde ‘Basisplan voor de Wederopbouw van Rotterdam’. Dit plan had een moderne, stedenbouwkundige benadering, waarbij rekening werd gehouden met de opkomst van de auto en het toenemende verkeer. De wederopbouw richt zich in eerste instantie vooral op de kades en havens en pas vanaf de jaren ’50 op grootschalige woningbouwprojecten met name op de linker Maasoever. Vanaf 1954 wordt bovendien het dorp Hoogvliet uitgebouwd tot satellietstad en worden de havenactiviteiten steeds verder uitgebouwd richting de kust. Deze ontwikkelingen zijn in de kaart in het geel weergegeven.

Vanaf 1960 richt de stad zich op oostelijke uitbreidingen en wordt een start gemaakt met de aanleg van wijken als Alexanderpolder en Ommoord. In de jaren ’70 lijkt kleinschaligheid het sleutelwoord te zijn voor wat betreft de bouw in Rotterdam. Zowel in de oostelijke uitbreidingswijken als het centrum wordt gewerkt aan meer groen en diversificatie van het woningaanbod. Deze ontwikkelingen zijn in de kaart terug te vinden in lichtgroen.

n de jaren ’80 komt een einde aan de kleinschaligheid mede dankzij de economische crisis. Men komt tot inzicht dat commerciële functies een essentiële rol spelen voor een vitale binnenstad en dit komt tot uiting in grootschalige hoogbouwprojecten, zoals het World Trade Centre en de bioscoop aan het Schouwburgplein. Ook worden de negentiende-eeuwse wijken vernieuwd; een proces dat tot het einde van de jaren ’80 zou duren. Door de westwaartse uitbreiding van de havenactiviteiten is er bovendien meer ruimte gekomen voor woningbouw in voormalige industriegebieden. Er wordt voor het eerste gebruik gemaakt van bestaande gebouwen en structuren, waardoor een synthese ontstaat van nieuwe en oude gebouwen met de Kop van Zuid als lichtend baken. Deze processen zijn op de kaart weergegeven in groen.

De laatste fase in de ontwikkeling van Rotterdam wordt vooral gekenmerkt door een revitalisatie van de winkelfuncties. Daarnaast zet Rotterdam steeds meer in op bijzondere, moderne architectuur met projecten als de Markthal en het vernieuwde station. Ook wordt de waarde van het water (her)ontdekt mede dankzij het succes van de Kop van Zuid. Deze meest recente ontwikkelingen zijn weergegeven in donkergroen.

DATASETS

Kadaster, Basisadministratie Adressen en Gebouwen (bewerkt)

Deze kaart is ontwikkeld met behulp van Leaflet, CartoDB en Open Street Map. Basemap is afkomstig van Open Street Map.

Laatste update: 25-08-2017

DE GEOFABRIEK


"Everything is related to everything else, but near things are more related than distant things."

De Geofabriek is een platform dat gericht is op het produceren, verzamelen en aanbieden van kennis over open, geografische data en haar praktische toepassingen. Wij maken graag mooie kaarten en visualisaties en zijn gespecialiseerd in het uitvoeren van analyses op basis van geografische data. De kennis die wij hierbij opdoen en de kaarten die we maken, bundelen we op onze website, zodat ook anderen hier profijt van kunnen hebben.

Wij ontwikkelen niet alleen (digitale) kaarten en kaartviewers, maar zijn ook gespecialiseerd in het inzetten van geografische data voor analytische doelen. Heeft u een specifieke kennisvraag of bent u op zoek naar een data-analyse of een visualisatie? Neem dan contact met ons op om geheel vrijblijvend de mogelijkheden te bespreken. Ook andere vragen en suggesties zijn van harte welkom.

De data in deze applicatie is afkomstig van de genoemde bronhouders en is en blijft ook het eigendom van deze bronhouders. De kaartapplicatie is ontwikkeld door de Geofabriek en is en blijft haar eigendom. De gebruiker is vrij om de applicatie te delen zolang deze niet wordt aangepast en correcte bronvermelding wordt gehanteerd.

DE GEOFABRIEK | ANALYSE EN VISUALISATIE